Lise ve üniversite tercih döneminde gençlerin eğitim ile kariyerlerine ilişkin daha bilinçli kararlar verebilmelerini desteklemek amacıyla tasarlanan Danışman Bilgi Sistemi (DABİS), İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden öğrenci ve velilerin doğrudan erişimine açıldı. Liselere Geçiş Sistemi sınavına giren yaklaşık 1 milyon ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na giren yaklaşık 2.5 milyon olmak üzere toplamda 3.5 milyon genci yakından ilgilendiren bu süreçte, veriye dayalı kariyer rehberliği hizmetlerinin çok daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor. 2020 yılından bu yana Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda uygulanan ve 2025 yılı Temmuz ayında İŞKUR’a devredilen platform, bugüne kadar 81 ilde görev yapan İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler tarafından aktif olarak kullanılıyordu. Yeni güncellemeyle birlikte bu zengin veri kaynağı, aracı kurumlara gerek kalmadan doğrudan vatandaşların kullanımına sunulmuş oldu.
Danışman Bilgi Sistemi, eğitim tercihlerini yalnızca mevcut eğitim seçenekleri üzerinden değil, mezuniyet sonrasında karşılaşılabilecek iş gücü piyasası koşullarını da dikkate alarak değerlendirmeye imkan tanıyan güvenilir bir kariyer rehberliği altyapısı sunuyor. Sistem içerisinde, mesleki alanları tercih edecekler için 14 farklı gösterge, üniversite bölümü tercih edecekler için ise 15 farklı iş gücü piyasası göstergesi bulunuyor. Bu göstergeler arasında iş bulma süresi, ücret dağılımı, ortalama çalışılan iş yeri sayısı, istihdam oranı, girişimcilik oranı, girişim yaşam süresi, akademide çalışma oranı ve sektör bazında dağılım gibi son derece kritik başlıklar yer alıyor. Kullanıcılar bu zengin altyapı sayesinde farklı mesleki alanları, üniversiteleri ve bölümleri 1biriyle karşılaştırarak tercih etmeyi düşündükleri alanlara ilişkin bütüncül bir istihdam ve kariyer görünümü elde edebiliyorlar.
Sistemde sunulan tüm bu göstergeler, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Millî Eğitim Bakanlığından (MEB) alınan lise ve üniversite mezun bilgileri ile Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) elde edilen 2010 ile 2024 yılları arasındaki çalışan verilerinin anonimleştirilerek eşleştirilmesi sonucunda oluşturuluyor. Mikro veri setlerinin detaylı analiziyle ortaya çıkan bu sistem, mezunların yalnızca bir işe girip girmediklerini değil, çalışma hayatındaki devamlılıklarını, sektörel yoğunlaşmalarını ve mesleki hareketliliklerini de net bir şekilde gözler önüne seriyor. Özellikle gençlerin en çok merak ettiği ilk iş bulma süresi konusunda sistem; mezuniyet öncesindeki 6 ay, mezuniyet sonrasındaki ilk 6 ay, 6 ile 12 ay arası ve 12 aydan daha uzun süreler gibi farklı kategorilerde detaylı analizler sunuyor. Ayrıca mezunların girişimcilik eğilimleri, kurdukları işletmelerin faaliyet süreleri ve kariyerleri boyunca kaç farklı iş yerinde çalıştıkları da sistem üzerinden bölgesel istihdam oranlarıyla birlikte incelenebiliyor.
Tüm bu istatistiksel verilere rağmen yetkililer, sistemin gençlerin yerine tercih yapan veya kesin bir iş ve ücret garantisi sunan bir platform olmadığının altını çiziyor. Geçmiş dönem mezunlarına ait veriler üzerinden genel bir projeksiyon sunan sistem; ekonomik koşulların, bireysel yetkinliklerin, yabancı dil bilgisinin, yaşanılan bölgenin ve kişisel tercihlerin kariyer üzerindeki belirleyici etkisini yadsımıyor. Öğrencilerin yalnızca kazanabilecekleri bölümlere odaklanmalarından ziyade, mezuniyet sonrası kendilerini nasıl bir çalışma hayatının beklediğine dair vizyon geliştirmelerine yardımcı olan sistemin yanı sıra, İŞKUR İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezlerinde görev yapan danışmanların yüz yüze rehberlik hizmetleri de kesintisiz olarak devam ediyor.
Öğrenci ve velilerin bu kapsamlı sisteme erişebilmeleri için iOS veya Android marketlerden İŞKUR Mobil uygulamasını indirmeleri ve bir profil oluşturmaları gerekiyor. Profil oluşturma işleminin ardından Danışman Bilgi Sistemi menüsüne girilerek mesleki alanlar için ortaöğretim, üniversite bölümleri için ise yükseköğretim sekmeleri seçilerek tüm verilere kolayca ulaşılabiliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan da konuyla ilgili yaptığı açıklamada, gençlerin ve velilerin doğru ve planlı bir tercih dönemi geçirmeleri için İŞKUR aracılığıyla lise tercih döneminden üniversite mezuniyetine kadar her adımda yanlarında olduklarını belirtti. Bakan Işıkhan, uygulamanın sunduğu karşılaştırma imkanlarına, istihdam oranlarından girişimcilik verilerine kadar geniş bir yelpazede sağladığı faydalara ve rehber öğretmenlerin yönlendirmelerine dikkat çekerek, tüm öğrencilere başarılı bir tercih dönemi ve eğitim hayatı dilediğini ifade etti.
